Στις 11 Ιουλίου 2024, οι υπουργοί άμυνας Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας και Πολωνίας υπέγραψαν επιστολή πρόθεσης για το πρόγραμμα European Long-Range Strike Approach (ELSA). Σύμφωνα με γαλλική στρατιωτική πηγή, το πρόγραμμα αφορά πυραύλους cruise εμβέλειας 1.000–2.000 χιλιομέτρων. Breaking Defense
Αρχικά ξεκίνησε με Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Πολωνία· στη συνέχεια προσχώρησαν Ηνωμένο Βασίλειο, Σουηδία και Ολλανδία. Στόχος είναι να καλυφθεί το κενό αποτροπής: κανένα ευρωπαϊκό μέλος του NATO δεν διαθέτει πυραύλους cruise άνω των 300 χλμ., εκτός της Τουρκίας. Modern Diplomacy
Το MBDA έχει προτείνει το Land Cruise Missile (χερσαία έκδοση του MdCN ναυτικού πυραύλου) ως βραχυπρόθεσμη λύση για το ELSA. Η Ariane Group θα παίξει σημαντικό ρόλο στο βαλλιστικό σκέλος του προγράμματος. Defense News
Η Ελλάδα και το ELSA: Η Πραγματική Κατάσταση
Η Ελλάδα δεν είναι ιδρυτικό μέλος του ELSA — αλλά υπάρχει σαφής στρατηγική βούληση ένταξης μέσω των ιταλικών FREMM.
Ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας δήλωσε ότι η Ελλάδα επιθυμεί οι νέες ιταλικές φρεγάτες Bergamini να φέρουν τον νέης γενιάς πύραυλο ELSA — ένα ευρωπαϊκό αναπτυξιακό πρόγραμμα μακράς εμβέλειας για αποστολές βαθιάς κρούσης. Ελληνικοί κυβερνητικοί κύκλοι έχουν συνδέσει το πρόγραμμα με την επόμενη γενιά ναυτικής ικανότητας κρούσης και υποδεικνύουν πρόθεση να ενταχθεί και στις φρεγάτες Belharra. Οι δημόσιες περιγραφές αναφέρουν εμβέλεια άνω των 1.000 χιλιομέτρων, αν και ο πύραυλος βρίσκεται ακόμα υπό ανάπτυξη και οι τελικές επιχειρησιακές προδιαγραφές δεν έχουν ανακοινωθεί. GreekReporter.com
Η ενσωμάτωση του ELSA θα ευθυγράμμιζε τα ιταλικά FREMM με το ελληνικό αμυντικό δόγμα, ενισχύοντας πολυλειτουργικές ικανότητες σε αεράμυνα, αντιυποβρυχιακό πόλεμο και επιφανειακή κρούση. Greek City Times
Τι Σημαίνει Αυτό Πρακτικά για την Ελλάδα
Τι αποκτά η Ελλάδα αν ολοκληρωθεί η ένταξη στο ELSA:
Η Ελλάδα θα μπορούσε να αναπτύξει πυραύλους cruise 1.000–2.000 χλμ. από ναυτικές πλατφόρμες — δηλαδή από θέση νηοπομπής ανοιχτά της Κρήτης να πλήττει στόχους βαθιά στην Τουρκία, τη Λιβύη, τη Μέση Ανατολή ή την Ανατολική Μεσόγειο χωρίς να εκτεθεί ο εκτοξευτής. Σε συνδυασμό με τα τέσσερα υποβρύχια νέας γενιάς με MdCN (>1.000 χλμ.), η Ελλάδα θα εισέρχεται στην αποκλειστική λέσχη χωρών με ικανότητα κρούσης άνω των 1.000 χλμ. από ναυτικές μονάδες. Naval News
Αλλά υπάρχει σημαντική επιφύλαξη:
Το ELSA ως κοινό ευρωπαϊκό πρόγραμμα έχει ουσιαστικά αποσπαστεί, με τέσσερις από τις επτά χώρες να έχουν ήδη ακολουθήσει εθνικές στρατηγικές. Η Γαλλία αναπτύσσει το δικό της Land Cruise Missile 1.000 χλμ. με δοκιμαστικές πτήσεις για το 2028. Defense Express
Στην πράξη δηλαδή:
- Το ELSA ως πρόγραμμα είναι ακόμα σε φάση έννοιας/σχεδιασμού, χωρίς οριστικές τεχνικές προδιαγραφές
- Το MdCN/NCM (που η Ελλάδα έχει ήδη θέσει στόχο για τις φρεγάτες Belharra και τα υποβρύχια) είναι το υφιστάμενο, ανεπτυγμένο βλήμα που πιθανότατα θα λειτουργήσει ως γέφυρα προς ό,τι τελικά γίνει ELSA
- Η ελληνική αναφορά στο «ELSA για τα ιταλικά FREMM» είναι περισσότερο πολιτική τοποθέτηση — η Ελλάδα δηλώνει ότι θέλει να συμμετέχει στην πρωτοπορία του ευρωπαϊκού αμυντικού βάθους κρούσης — παρά συγκεκριμένη συμβατική δέσμευση
Σύνοψη Ικανοτήτων από τη Συνολική Δέσμη Βλημάτων
| Σύστημα | Εμβέλεια | Πλατφόρμα | Κατάσταση |
|---|---|---|---|
| Exocet MM40 Block 3C | 200+ χλμ. | FDI Κίμων, FREMM, ταχύπλοα | Παραδόθηκε 2025 |
| LORA | 430 χλμ. | Χερσαίο (νησιά), δυνατότητα ναυτικής χρήσης | Παραλαβή αρχές 2026 |
| MdCN/NCM | 1.000+ χλμ. | FDI Νέαρχος/Φορμίων/Θεμιστοκλής, μελλοντικά υποβρύχια | Υπό διαπραγμάτευση |
| ELSA | 1.000–2.000 χλμ. | Bergamini FREMM + Belharra | Πρόγραμμα υπό ανάπτυξη, χωρίς τελικές προδιαγραφές |
Η Ελλάδα οικοδομεί επομένως τριών επιπέδων ικανότητα ναυτικής κρούσης — από αντιπλοϊκή/παράκτια (Exocet), σε τακτική βαθιά κρούση (LORA, MdCN), έως στρατηγική εμβέλεια ολόκληρης της Μεσογείου (ELSA/MdCN σε υποβρύχια) — μετασχηματίζοντας το Πολεμικό Ναυτικό σε εργαλείο περιφερειακής αποτροπής αντί απλής παράκτιας άμυνας.
