Ένα σμήνος UAV αποτελείται από πολλαπλά μη επανδρωμένα αεροχήματα χαμηλού κόστους, τα οποία επιχειρούν συνεργατικά, με κατανεμημένη νοημοσύνη (distributed intelligence), χωρίς ανάγκη μόνιμου κεντρικού ελέγχου.
Βασικά χαρακτηριστικά:
- Mesh networking (αλληλοεπικοινωνία μεταξύ UAV)
- Αλγοριθμικός καταμερισμός ρόλων
- Αυτονομία επιπέδου mission όχι στόχου
- Δυνατότητα απωλειών χωρίς κατάρρευση αποστολής
- Δυνατότητα ISR + κρούσης + παραπλάνησης ταυτόχρονα
2. Επιχειρησιακός τρόπος χρήσης (Operational Employment)
Φάση 1: Ανάπτυξη – Διείσδυση
Το σμήνος εκτοξεύεται:
- από οχήματα, πλοία, UAV-motherships ή σταθερές θέσεις
- σε χαμηλό ύψος με EMCON (εκπομπή μόνο όταν απαιτείται)
Στόχος:
- Διείσδυση σε A2/AD περιβάλλον
- Κορεσμός αισθητήρων και C2 του αντιπάλου
Φάση 2: Αναγνώριση – Ταξινόμηση στόχων (ISR / Targeting)
Τα UAV μοιράζονται ρόλους:
- ISR drones: EO/IR, RF sniffing
- Relay drones: αναμετάδοση δεδομένων
- Decoy drones: μίμηση RCS/IR επανδρωμένων μέσων
Το σμήνος:
- χαρτογραφεί αντιαεροπορικά συστήματα
- εντοπίζει κινητούς στόχους
- επικαιροποιεί το battlespace σε πραγματικό χρόνο
Φάση 3: Απόφαση – Ανακατανομή ρόλων
Χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση:
- UAV που πλήττονται αντικαθίστανται λειτουργικά
- Οπλισμένα drones μεταβαίνουν σε ρόλο κρούσης
- Το σμήνος επιλέγει προτεραιοποίηση στόχων βάσει rules of engagement
Φάση 4: Κορεσμός – Κρούση – Εκκαθάριση
Επιχειρησιακές τεχνικές:
- Saturation attack κατά SHORAD / radar
- Multi-vector προσβολή (διαφορετικά ύψη – κατευθύνσεις)
- Συνδυασμός:
- loitering munitions
- FPV attack drones
- ISR συνεχούς αξιολόγησης ζημιών (BDA)
3. Τακτικές προεκτάσεις (Tactical Level)
Πλεονεκτήματα:
- Κατάρρευση της κλασικής αντιαεροπορικής άμυνας
- Υπέρβαση του OODA Loop του αντιπάλου
- Ασύμμετρο κόστος (χαμηλό κόστος ανά UAV)
Τακτικές εφαρμογές:
- SEAD/DEAD επιχειρήσεις
- Αντι-τεθωρακιστικές ενέδρες
- Προστασία φίλιων δυνάμεων (mobile ISR bubble)
- Αστικός πόλεμος – επιτήρηση κάθετης απειλής
4. Επιχειρησιακές προεκτάσεις (Operational Level)
Μεταβολή σχεδίασης επιχειρήσεων:
- Μείωση ανάγκης επανδρωμένων αποστολών υψηλού ρίσκου
- Συνεχής πίεση στον αντίπαλο χωρίς “παύσεις”
- Δυνατότητα persistent presence σε βάθος εχθρικής διάταξης
Συνδυασμός με άλλα μέσα:
- UAV swarm + πυραυλικά πλήγματα
- UAV swarm + ειδικές δυνάμεις
- UAV swarm ως προπομπός μηχανοκίνητων σχηματισμών
5. Στρατηγικές προεκτάσεις (Strategic Level)
Αλλαγή ισορροπίας ισχύος:
- Μικρά κράτη αποκτούν στρατηγική αποτροπή χαμηλού κόστους
- Υποβάθμιση αεροπορικής υπεροχής χωρίς πλήρη στόλο μαχητικών
- Ακύρωση ακριβών πλατφορμών (π.χ. μεμονωμένα SAM, άρματα)
Πολιτικο-στρατηγικές συνέπειες:
- Δυσκολία απόδοσης ευθύνης (plausible deniability)
- Κλιμάκωση χωρίς άμεση ανθρώπινη απώλεια
- Επιτάχυνση εξοπλιστικής κούρσας σε AI, C-UAS και ηλεκτρονικό πόλεμο
