Σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή συνέντευξη στο i24 NEWS, ο Ισραηλινός Υπουργός Διασποράς Amichai Chikli απηύθυνε ευθεία προειδοποίηση προς τον Τούρκο Πρόεδρο Recep Tayyip Erdogan, καλώντας την Turkey να απόσχει πλήρως από οποιαδήποτε εμπλοκή τόσο στη νότια Συρία όσο και στη Γάζα. Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης περιφερειακής έντασης και αποτυπώνουν με σαφήνεια τις «κόκκινες γραμμές» της Israel.
«Hands off» σε Συρία και Γάζα
Ο Chikli ήταν κατηγορηματικός:
«Λέμε στους Τούρκους στη Συρία: μείνετε έξω από τη Συρία – και ειδικά από τη νότια Συρία. Και στη Γάζα, ούτε να το σκέφτεστε. Δεν μπορούμε να το αποδεχθούμε, σε καμία περίπτωση».
Η νότια Συρία, που συνορεύει άμεσα με το Ισραήλ, αποτελεί κρίσιμο χώρο για την ισραηλινή ασφάλεια, λόγω της παρουσίας φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών και του κινδύνου αποσταθεροποίησης. Οποιαδήποτε τουρκική διείσδυση προς νότο εκλαμβάνεται στο Τελ Αβίβ ως άμεση απειλή. Αντίστοιχα, η προοπτική τουρκικού ρόλου στη Γάζα —είτε μέσω «ανθρωπιστικών» πρωτοβουλιών είτε μέσω πολιτικοστρατιωτικής παρουσίας— θεωρείται απαράδεκτη, δεδομένης της ανοιχτά εχθρικής ρητορικής της Άγκυρας έναντι του Ισραήλ και της στήριξης που παρέχει σε παλαιστινιακές οργανώσεις.
Αιχμές προς Τραμπ και «διπλό παιχνίδι» Ερντογάν
Ο Ισραηλινός υπουργός αναγνώρισε την ιστορικά φιλοϊσραηλινή στάση του Προέδρου των United States Ντόναλντ Τραμπ (Ιερουσαλήμ, Υψίπεδα Γκολάν, Συμφωνίες του Αβραάμ), ωστόσο δεν δίστασε να ασκήσει κριτική στη διαχείριση της σχέσης με τον Ερντογάν. Κατά τον Chikli, ο Τούρκος πρόεδρος «δεν είναι φίλος του δυτικού πολιτισμού» και «παίζει διπλό παιχνίδι» με την Ουάσινγκτον, εκμεταλλευόμενος τα περιθώρια ανοχής για να ενισχύσει την περιφερειακή του ατζέντα.
Η διάσταση των F-35 και ο ρόλος του Ισραήλ
Οι δηλώσεις Chikli συνδέονται άμεσα με το ζήτημα των F-35 και τον στρατηγικό ρόλο του Ισραήλ στην παρεμπόδιση της τουρκικής επανένταξης στο πρόγραμμα. Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν καταστήσει σαφές ότι ισραηλινής προέλευσης τεχνολογίες που είναι ενσωματωμένες στα F-35 δεν πρόκειται να μεταφερθούν στην Τουρκία, ακόμη και αν η Ουάσινγκτον επανεξετάσει πολιτικά την πώληση. Η θέση αυτή χαρακτηρίζεται «αδιαπραγμάτευτη κόκκινη γραμμή» για το Τελ Αβίβ.
Η ισραηλινή εμπλοκή στην υπόθεση δεν είναι τυπική αλλά ουσιαστική:
- Το Ισραήλ διαθέτει μοναδική, τροποποιημένη έκδοση του F-35 με εγχώρια συστήματα αποστολής, ηλεκτρονικού πολέμου και διασύνδεσης.
- Η μεταφορά ή έμμεση αποκάλυψη αυτών των τεχνολογιών σε μια χώρα που θεωρείται στρατηγικά αναθεωρητική —και με ανοιχτούς διαύλους προς αντίπαλους δρώντες— θεωρείται σοβαρός κίνδυνος.
- Η προηγούμενη αποβολή της Τουρκίας από το πρόγραμμα, λόγω της αγοράς ρωσικών S-400, παραμένει σημείο αναφοράς και πολιτικό προηγούμενο.
Στρατηγικό μήνυμα αποτροπής
Συνολικά, η παρέμβαση Chikli λειτουργεί ως πολυεπίπεδο μήνυμα αποτροπής: προς την Άγκυρα να μην επεκτείνει τη στρατιωτική και πολιτική της παρουσία σε κρίσιμα για το Ισραήλ μέτωπα· προς την Ουάσινγκτον ότι οποιαδήποτε επαναπροσέγγιση με την Τουρκία —ιδίως στο πεδίο προηγμένων οπλικών συστημάτων— θα συναντήσει ισχυρές ισραηλινές αντιδράσεις· και προς την ευρύτερη περιοχή ότι το Ισραήλ δεν προτίθεται να ανεχθεί ανακατανομή ισχύος εις βάρος της ασφάλειάς του.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η ισραηλινοτουρκική αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στη ρητορική για τη Γάζα, αλλά εκτείνεται στον σκληρό πυρήνα της στρατιωτικής ισχύος, της τεχνολογίας και της περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
