Από την Παρασκευή, το εβραϊκό κράτος στοχεύει την υποδομή του πυρηνικού του προγράμματος, το οποίο θεωρεί «άμεση απειλή». Οι ισραηλινές αεροπορικές δυνάμεις χτυπούν σχεδόν ανεμπόδιστα για πάνω από τέσσερις ημέρες. Η επιχείρηση Rising Lion, που ξεκίνησε την Παρασκευή, στοχεύει να γονατίσει την ιρανική θεοκρατία.
Ο κύριος φερόμενος στόχος της είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο θεωρείται «υπαρξιακή» και «άμεση» απειλή από το εβραϊκό κράτος. «Βρισκόμασταν σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή», σχολίασε μια ισραηλινή στρατιωτική πηγή αυτό το Σαββατοκύριακο, εξηγώντας την επιλογή της επίθεσης.
Ενώ οι επιχειρήσεις βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη και ενέχουν κίνδυνο κλιμάκωσης στην περιοχή, στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες αμφισβητούν την ικανότητα του Ισραήλ να επιτύχει τους στόχους του, ανεξάρτητα από την ανωτερότητά του. «Οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν καταστρέψει το ένα τρίτο των εκτοξευτών πυραύλων του Ιράν».
«Αλλά ο πιο δύσκολος στόχος που πρέπει να επιτευχθεί αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα», εξήγησε ο στρατηγός Giora Eiland, πρώην επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ισραήλ, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης που διοργάνωσε η EIPA τη Δευτέρα. «To ζήτημα δεν είναι να καταστραφεί (η ικανότητα εμπλουτισμού ουρανίου) αλλά να στοχοποιηθεί οτιδήποτε επιτρέπει στο Ιράν να κατασκευάσει μια βόμβα και να γυρίσει το Ιράν δύο ή τρία χρόνια πίσω», πρόσθεσε.
Για να επιτύχει τον στόχο του, ο ισραηλινός στρατός ανέπτυξε μια ολοκληρωμένη στρατηγική. Τρεις σημαντικές εγκαταστάσεις του πυρηνικού προγράμματος επλήγησαν. Η εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στο Νατάνζ ήταν η πρώτη που βομβαρδίστηκε, ξεκινώντας από την Παρασκευή. Το εξωτερικό, μη ενισχυμένο τμήμα του εργοστασίου καταστράφηκε, σύμφωνα με την αξιολόγηση του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).
«Η ηλεκτρική υποδομή της εγκατάστασης, η οποία περιελάμβανε έναν ηλεκτρικό υποσταθμό, ένα κύριο κτίριο παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, μια παροχή ηλεκτρικού ρεύματος έκτακτης ανάγκης και εφεδρικές γεννήτριες, καταστράφηκε επίσης», δήλωσε ο ΔΟΑΕ τη Δευτέρα. «Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι πραγματοποιήθηκε φυσική επίθεση εναντίον του υπόγειου τμήματος, το οποίο περιέχει μέρος του πιλοτικού εργοστασίου εμπλουτισμού καυσίμων και του κύριου εργοστασίου εμπλουτισμού καυσίμων», πρόσθεσε ο οργανισμός. Περισσότερες από 13.000 φυγοκεντρητές εμπλουτίζουν ουράνιο έως και 5% εκεί. Η απώλεια ισχύος μπορεί να τις έχει καταστρέψει.
Στον πυρηνικό σταθμό του Ισφαχάν, «τέσσερα κτίρια υπέστησαν ζημιές στην επίθεση της Παρασκευής», σημείωσε η ΔΟΑΕ : το κεντρικό χημικό εργαστήριο, ένα εργοστάσιο μετατροπής ουρανίου, το εργοστάσιο παραγωγής καυσίμων και το εργοστάσιο που βρίσκεται υπό κατασκευή. «Έχουμε αξιόπιστες πληροφορίες ότι οι δραστηριότητες στο Ισφαχάν προορίζονταν για στρατιωτικούς σκοπούς», εξήγησε η ισραηλινή πηγή.
Θαμμένο στο υπέδαφος
Η εγκατάσταση στο Φόρντο έγινε επίσης στόχος το Σαββατοκύριακο, αλλά δεν αναφέρθηκαν ζημιές. Ωστόσο, είναι η μεγαλύτερη εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στον κόσμο, με 2.000 φυγοκεντρητές. Η εγκατάσταση είναι η πιο «σύγχρονη», λένε Ισραηλινοί ειδικοί. Πιστεύεται ότι το Ιράν είναι ικανό να εμπλουτίσει ουράνιο εκεί στο 90%, το επίπεδο που απαιτείται για την κατασκευή ενός όπλου.
Θαμμένο στο βουνό, χτισμένο κρυφά τη δεκαετία του 2000, το εργοστάσιο συμβολίζει την κλίμακα της ισραηλινής πρόκλησης : μόνο ο αμερικανικός στρατός διαθέτει συμβατικές βόμβες αρκετά ισχυρές για να απειλήσουν αυτές τις βαθιά θαμμένες εγκαταστάσεις, και ακόμη και πάλι ίσως όχι ολοσχερώς. Αρκετοί βομβαρδισμοί θα μπορούσαν να είναι απαραίτητοι. Ωστόσο, η απειλή δεν θα εξαλειφθεί. Το Ιράν έχει επίσης μια άλλη υπόγεια εγκατάσταση υπό κατασκευή, στο Kuh-e Kolang Gaz La, η οποία θα μπορούσε να εξυπηρετήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα. Η εγκατάσταση φαίνεται ακόμη καλύτερα προστατευμένη από το Φόρντο.
Για να παρακάμψουν αυτές τις άμυνες, οι ισραηλινές επιθέσεις στόχευσαν επίσης εργοστάσια απαραίτητα για το πυρηνικό πρόγραμμα, που εμπλέκονται στη «μετατροπή» ουρανίου και «μεταλλικού ουρανίου». Χωρίς ουράνιο για εμπλουτισμό στο 90%, το Ιράν δεν θα μπορούσε να κατασκευάσει όπλα. Ωστόσο, η αβεβαιότητα παραμένει σχετικά με την τοποθεσία των πυρηνικών υλικών που κατέχει το Ιράν. Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 12 Ιουνίου, πριν από την Επιχείρηση Rising Lion, η ΔΟΑΕ κάλεσε την Τεχεράνη να «υποδείξει την τοποθεσία των ιρανικών πυρηνικών υλικών».
Τα όρια της στρατιωτικής στρατηγικής του Ισραήλ αντιμετωπίζουν έναν άλλο κίνδυνο : αυτόν της πίεσης του Ιράν να επιταχύνει το πυρηνικό του πρόγραμμα για την ανάπτυξη ενός πρώτου όπλου. «Εάν το Ισραήλ συνεχίσει να επιτίθεται σε ιρανικές πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις, το Ιράν θα έχει συμφέρον να αναπτύξει ένα στοιχειώδες πυρηνικό όπλο το συντομότερο δυνατό», ανησυχεί η ερευνήτρια Marion Messmer, σε σημείωμα για το Ινστιτούτο Chatham House που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή.
Η Τεχεράνη θα μπορούσε να έχει αρκετό ουράνιο εμπλουτισμένο στο 60% για να κατασκευάσει μεταξύ εννέα και δεκαπέντε πυρηνικών βομβών, σύμφωνα με μια ισραηλινή εκτίμηση.
«Οι Ισραηλινοί έθεσαν στον εαυτό τους όλα τα πιθανά ερωτήματα, διεξήγαγαν πολεμικές εξομοιώσεις πριν εξαπολύσουν την επίθεσή τους», πιστεύει ένας Γάλλος στρατιωτικός εμπειρογνώμονας, απορρίπτοντας το σχόλιο. «Στοχεύοντας στο πυρηνικό πρόγραμμα, αγοράζουν χρόνο», προσθέτει ο ειδικός. Τα χτυπήματα εναντίον των εγκαταστάσεων και των υποδομών που τις περιβάλλουν επιβραδύνουν αυτόματα τη διαδικασία. «Θα τους χρειαστούν περισσότερες από μερικές εβδομάδες για να τις επισκευάσουν», διαβεβαίωσε η ισραηλινή στρατιωτική πηγή, απορρίπτοντας το επιχείρημα ότι οι επιθέσεις έχουν περιορισμένα αποτελέσματα.
Παραλύοντας την Πολιτική Βούληση
Για να στοχεύσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο ισραηλινός στρατός δεν περιορίζεται στον βομβαρδισμό υποδομών υψηλής προστασίας. Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) έχουν επίσης καταφέρει να εξαλείψουν δεκατέσσερις βασικούς επιστήμονες που εμπλέκονται στην ιρανική έρευνα (εννέα επιβεβαιωμένοι από τις IDF). Η απώλεια γνώσης «είναι η πιο δύσκολη στην αντικατάσταση», πιστεύουν οι Δυτικοί ειδικοί. Ο αποκεφαλισμός της στρατιωτικής ιεραρχίας είναι επίσης πιθανό να παραλύσει την ιρανική πολιτική βούληση που απαιτείται για να ξεπεραστεί το τελικό όριο.
Το ισραηλινό γενικό επιτελείο φαίνεται να έχει σαφή εικόνα για τα όρια της στρατιωτικής του στρατηγικής χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ. Εν τω μεταξύ, το Ισραήλ θα συνεχίσει τις επιθέσεις μέχρι να επιτευχθούν επαρκή αποτελέσματα. «Το ερώτημα είναι πότε θα είναι «αρκετά» για το Ισραήλ», εξηγεί η πρώην αξιωματούχος των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών Emily Harding, σε ανάλυση για το think tank CSIS. Ο κίνδυνος δεν αξιολογείται με τον ίδιο τρόπο από το Ισραήλ και τους εταίρους του.
Le Figaro
Nicolas Barotte
17/6/25
