— Δύο αμερικανικά εμπορικά πλοία διήλθαν για πρώτη φορά από τα Στενά του Ορμούζ (Strait of Hormuz) υπό την κάλυψη αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων στο πλαίσιο της επιχείρησης «Project Freedom».
— Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί ουσιαστική μετατόπιση της αμερικανικής στρατηγικής από τον παθητικό αποκλεισμό σε ενεργή επιβολή ναυτικής ελευθερίας, με άμεσες συνέπειες για τη γεωπολιτική ισορροπία στον Περσικό Κόλπο.
— Οι κανόνες εμπλοκής (rules of engagement) των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή τροποποιήθηκαν, εξουσιοδοτώντας πλέον άμεση χρήση βίας έναντι ταχύπλοων σκαφών του IRGC ή ιρανικών θέσεων πυραύλων που απειλούν πλοία κατά τη διέλευση.
— Η ιρανική απάντηση — συμπεριλαμβανομένης της αμφιλεγόμενης ανακοίνωσης για πλήγμα κατά αμερικανικού ναυτικού σκάφους — υποδηλώνει αυξημένο κίνδυνο άμεσης στρατιωτικής αναμέτρησης στα Στενά.
Δύο αμερικανικά εμπορικά πλοία με αμερικανική σημαία διέπλευσαν τα Στενά του Ορμούζ τη Δευτέρα με την υποστήριξη του αμερικανικού Ναυτικού, σύμφωνα με ανακοίνωση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM). Πρόκειται για τα πρώτα εμπορικά πλοία που διήλθαν τα Στενά από τότε που οι αμερικανικές δυνάμεις εγκαινίασαν την Επιχείρηση «Project Freedom» νωρίς το πρωί της Δευτέρας, με στόχο την «καθοδήγηση» πλοίων μέσω του στρατηγικής σημασίας περάσματος.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, αμερικανικά αντιτορπιλικά καθοδηγούμενων πυραύλων (guided-missile destroyers) πραγματοποίησαν επίσης διέλευση τη Δευτέρα από την Αραβική Θάλασσα προς τα Στενά του Ορμούζ και δραστηριοποιούνται πλέον εντός του Περσικού Κόλπου. Το CENTCOM διευκρίνισε ότι «αμερικανικές δυνάμεις συνδράμουν ενεργά στην αποκατάσταση της διέλευσης για την εμπορική ναυσιπλοΐα». Αξιωματούχος των ΗΠΑ ανέφερε ότι τα δύο εμπορικά πλοία δεν διέθεταν συνοδεία αλλά διήλθαν μέσω καθορισμένης αμυντικής ζώνης (designated defensive zone), χωρίς να δεχθούν ιρανικά πυρά.
Κρίσιμης σημασίας είναι η τροποποίηση των κανόνων εμπλοκής των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή: εξουσιοδοτούνται πλέον να εξουδετερώνουν άμεσες απειλές κατά πλοίων που διέρχονται τα Στενά, συμπεριλαμβανομένων ταχύπλοων σκαφών της Φρουράς της Επανάστασης (IRGC) ή ιρανικών θέσεων πυραύλων. Ο Υπουργός Οικονομικών Scott Bessent δήλωσε στο Fox News ότι οι ΗΠΑ «ανοίγουν» τα Στενά, διεκδικώντας «απόλυτο έλεγχο» του υδάτινου περάσματος, με τη ρητή δέσμευση ότι θα ανοίξουν πυρ «μόνο εάν δεχθούν πυρά» από την ιρανική πλευρά.
Η ιρανική αντίδραση ήταν άμεση και πολυεπίπεδη. Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις εξέδωσαν ανακοίνωση κατά την οποία «οι επιθετικές ενέργειες των ΗΠΑ θα περιπλέξουν την τρέχουσα κατάσταση» και θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των πλοίων στον Κόλπο, καλώντας παράλληλα όλα τα εμπορικά πλοία και τα τάνκερ να απέχουν από τη διέλευση χωρίς προηγούμενο συντονισμό με τον ιρανικό στρατό. Το πρακτορείο Fars — συνδεδεμένο με το IRGC — ισχυρίστηκε ότι δύο ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν αμερικανικό ναυτικό σκάφος που επιχείρησε τη διέλευση. Το CENTCOM αρνήθηκε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό αυτό, μετά τον οποίο το IRGC αναθεώρησε τη δήλωσή του, επικαλούμενο «προειδοποιητικές βολές» προς την κατεύθυνση του αμερικανικού σκάφους.
Στρατηγική Αξιολόγηση
Η εκκίνηση της Επιχείρησης «Project Freedom» αντιπροσωπεύει ουσιαστική κλιμάκωση της αμερικανικής στρατηγικής: η Ουάσινγκτον μετατοπίζεται από τη στρατηγική του αποκλεισμού στην ενεργή ναυτική επιβολή ελευθερίας διέλευσης, αποδεχόμενη το ρίσκο άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης με ιρανικές δυνάμεις.
Η τροποποίηση των κανόνων εμπλοκής αποτελεί το πλέον σημαντικό εξοπλιστικό και επιχειρησιακό βήμα από την έναρξη της σύγκρουσης, καθώς αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμπλοκής σε πραγματικό χρόνο. Η αντιφατική ιρανική ανακοίνωση — από ισχυρισμό για πλήγμα σε αμερικανικό σκάφος έως «προειδοποιητικές βολές» — υποδηλώνει εσωτερική διαφωνία ως προς την ανταπόδοση και ταυτόχρονα ανάγκη διατήρησης αποτρεπτικής ρητορικής. Η ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα εξαρτώνται πλέον από την αποτελεσματικότητα αυτής της νέας επιχειρησιακής δοκτρίνας, η οποία θα δοκιμαστεί στα επόμενα 24–72 ώρα με κάθε επόμενη διέλευση εμπορικού πλοίου.
