Χωριανόπουλος Άγγελος
Σύμφωνα με την Antonia Colibasanu οι συνομιλίες πιθανότατα θα επικεντρωθούν στις διμερείς σχέσεις. Παρά τις δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, το εμπόριο μεταξύ των δύο έχει αυξηθεί κατακόρυφα. Οι ρωσικές εξαγωγές προς την Τουρκία υπερδιπλασιάστηκαν το 2022 σε σύγκριση με το 2021 και παρέμειναν σταθερές το 2023, σύμφωνα με στοιχεία της τουρκικής στατιστικής υπηρεσίας. Εν τω μεταξύ, οι τουρκικές εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 40% σε ετήσια βάση το 2022 και κατά περισσότερο από 30% σε ετήσια βάση το 2023.
Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση του ενεργειακού εμπορίου μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας.
1) Οι επίσημες τουρκικές στατιστικές δείχνουν ότι το εμπόριο πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων αερίων υδρογονανθράκων αυξήθηκε κατά περισσότερο από 725% το 2022 σε σύγκριση με το 2021 και κατά 240% το 2023 σε σύγκριση με το 2022.
2) Τον Νοέμβριο του 2023, οι αποστολές ρωσικού αργού πετρελαίου Urals προς την Τουρκία έφθασαν στο υψηλό ρεκόρ των 400.000 βαρελιών ημερησίως, αντιπροσωπεύοντας το 14% των συνολικών θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου της Ρωσίας εκείνο τον μήνα.
3) Συνολικά, η Τουρκία είναι ο τρίτος μεγαλύτερος αποδέκτης ρωσικής ενέργειας μετά την Ινδία και την Κίνα.
4) Η εκτίναξη των εισαγωγών αργού πετρελαίου – το οποίο, κυρίως, η Ρωσία πούλησε με μεγάλη έκπτωση – μείωσε το ενεργειακό κόστος της Τουρκίας και επέτρεψε στην Τουρκία να γίνει πύλη εισόδου της ρωσικής ενέργειας στον κόσμο.
Όντας η μεγαλύτερη αγορά για τα ρωσικά διυλισμένα προϊόντα, η Τουρκία μπόρεσε να καλύψει την τοπική ζήτηση εξοικονομώντας 25-150 δολάρια ανά τόνο ρωσικού ντίζελ και 5-20 δολάρια ανά βαρέλι πετρελαίου. Ταυτόχρονα, οι εξαγωγές διυλισμένης ενέργειας της Τουρκίας προς την ΕΕ αυξάνονται από τα μέσα του 2022, σύμφωνα με τη Eurostat, επιτρέποντας στην Άγκυρα να έχει αξιοπρεπές κέρδος υπό το πρίσμα των διαφορών στις τιμές.
Εκτός από την ενέργεια, η Τουρκία προσπάθησε να μεγιστοποιήσει τα εμπορικά οφέλη και σε άλλους τομείς – μεταξύ άλλων, κλείνοντας τα μάτια σε ορισμένα εμπορεύματα και διευκολύνοντας αποστολές που τελούσαν υπό κυρώσεις.
Οι Financial Times σημείωσαν ότι κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2023, η Τουρκία ανέφερε εξαγωγές ύψους 158 εκατομμυρίων δολαρίων για 45 αγαθά που οι ΗΠΑ καταγράφουν ως υπό κυρώσεις και τα οποία θεωρούνται “υψηλής προτεραιότητας” για την πολεμική οικονομία της Ρωσίας – μικροτσίπ, αγαθά διπλής χρήσης και άλλα παρόμοια προϊόντα. Εκτός από τις απευθείας συναλλαγές με τη Ρωσία, η Τουρκία διευκόλυνε επίσης το δυτικό εμπόριο των προϊόντων που υπόκεινται σε κυρώσεις με άλλες πρώην σοβιετικές χώρες που θεωρούνται ύποπτες ως μεσάζοντες για τη Μόσχα. Αυτό προκάλεσε δυτικές αντιδράσεις, αναφέροντας ότι η Τουρκία βοηθά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Ρωσίας. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι αρκετές τουρκικές εταιρείες και άτομα έχουν υποστεί κυρώσεις για τις προσπάθειές τους.
Και κάτι τελευταίο. Η παραπάνω Τουρκία είναι η ίδια όπου o πρέσβης της Ουκρανίας στην Άγκυρα, Vasyl Bodar, ζήτησε να συμμετάσχει η Ουκρανική ΠΑ στις παραλαβές του Kaan.
