Η Τεχεράνη διέψευσε κατηγορηματικά την Πέμπτη, 26 Ιουνίου 2025, τις δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί επικείμενης επανέναρξης έμμεσων διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, μετά την κατάπαυση του πυρός που έληξε τον 12ήμερο πόλεμο μεταξύ Ιράν και Ισραήλ. Η ανακοίνωση του Ιράν, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες εξελίξεις, όπως οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, υπογραμμίζει την ένταση στις διεθνείς σχέσεις και τις προκλήσεις για τη διπλωματία. Ακολουθεί λεπτομερής ανάλυση των γεγονότων, με έμφαση στα κρίσιμα σημεία και τις στρατηγικές επιπτώσεις.
Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, μιλώντας στην κρατική τηλεόραση την Πέμπτη, δήλωσε ότι δεν υπάρχει σχέδιο για την επανέναρξη διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. «Η σεναριολογία για την επανάληψη των διαπραγματεύσεων δεν μπορεί να παίρνεται στα σοβαρά», τόνισε, αντικρούοντας τις δηλώσεις του Τραμπ την Τετάρτη ότι οι συνομιλίες θα ξεκινούσαν την επόμενη εβδομάδα και ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία. Ο Αραγτσί διευκρίνισε: «Ουδεμία συμφωνία ή διευθέτηση έχει κλειστεί για νέες διαπραγματεύσεις».
Αυτή η εξέλιξη έρχεται μετά την ακύρωση του έκτου κύκλου διμερών συνομιλιών, που είχε προγραμματιστεί για τις 15 Ιουνίου 2025, με τη μεσολάβηση του Σουλτανάτου του Ομάν. Οι συνομιλίες ματαιώθηκαν λόγω του πολέμου που ξεκίνησε το Ισραήλ στις 13 Ιουνίου, με άνευ προηγουμένου αεροπορικούς βομβαρδισμούς στο Ιράν.
Το Ιράν έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι πολιτικό και ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, χαρακτηρίζοντας το δικαίωμά του να το αναπτύσσει ως νόμιμο. Η Τεχεράνη έχει εκφράσει ετοιμότητα για νέες συνομιλίες με την Ουάσιγκτον, με στόχο μια συμφωνία που θα περιορίζει το πρόγραμμά της με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων, οι οποίες πλήττουν σοβαρά την ιρανική οικονομία.
Η προηγούμενη συμφωνία, γνωστή ως Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (ΚΟΣΔ) του 2015, κατέρρευσε μετά τη μονομερή αποχώρηση των ΗΠΑ το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ. Αυτή η απόφαση οδήγησε σε αυξημένες εντάσεις και στην επανεκκίνηση του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, φτάνοντας σε επίπεδα 60%, κοντά στο 90% που απαιτείται για πυρηνικά όπλα.
Την Κυριακή, οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν στον πόλεμο στο πλευρό του Ισραήλ, βομβαρδίζοντας τρεις κρίσιμες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολά Αλί Χαμενεΐ, στην πρώτη του δημόσια εμφάνιση μετά την κατάπαυση του πυρός την Τρίτη, υποβάθμισε τον αντίκτυπο των πληγμάτων, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ «δεν κέρδισαν τίποτα» και ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «κατάφερε οδυνηρό χαστούκι» στην Αμερική. Ο Χαμενεΐ χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Τραμπ για τις ζημιές ως υπερβολικές, υποστηρίζοντας ότι τα πλήγματα ήταν «διόλου ση personajes
Αντίθετα, ο Υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί παραδέχτηκε ότι οι ζημιές στις εγκαταστάσεις ήταν σημαντικές, με την ιρανική επιτροπή ατομικής ενέργειας να διεξάγει λεπτομερή αποτίμηση. Επιπλέον, η Τεχεράνη συζητά την απαίτηση αποζημιώσεων για τις καταστροφές, σηματοδοτώντας μια πιθανή κλιμάκωση στις διπλωματικές εντάσεις.
Ο Πρόεδρος Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι βομβαρδισμοί έθεσαν το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα «δεκαετίες πίσω», αλλά την Πέμπτη δήλωσε μέσω Truth Social ότι «τίποτα δεν είχε απομακρυνθεί» από τις εγκαταστάσεις, καθώς η μεταφορά πυρηνικού υλικού θα ήταν χρονοβόρα και επικίνδυνη λόγω του βάρους του. Ειδικοί εκτιμούν ότι το Ιράν πιθανότατα προέβλεψε την επίθεση και μετέφερε 400 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου (σε επίπεδο 60%) σε ασφαλή τοποθεσία, αποφεύγοντας μεγαλύτερες απώλειες.
Σύμφωνα με απόρρητο έγγραφο που επικαλέστηκαν το CNN και άλλα αμερικανικά ΜΜΕ, οι βομβαρδισμοί πιθανότατα σφράγισαν τις εισόδους υπόγειων εγκαταστάσεων, χωρίς να καταστρέψουν πλήρως τις υποδομές, καθυστερώντας το πρόγραμμα για λίγους μήνες. Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε την ύπαρξη του εγγράφου, αλλά χαρακτήρισε τις αναφορές «εντελώς λαθεμένες», προσθέτοντας σύγχυση στις εκτιμήσεις.
Η διάψευση της Τεχεράνης για τις διαπραγματεύσεις υπογραμμίζει την απουσία εμπιστοσύνης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, ενώ η πρόσφατη σύγκρουση ενίσχυσε τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή. Η δήλωση του Προέδρου της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν ότι το «χειρότερο σενάριο» θα ήταν η αποχώρηση του Ιράν από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT) αντικατοπτρίζει την ανησυχία της διεθνούς κοινότητας για πιθανή κλιμάκωση.
