ΑΡΘΡΟ του Howard Altman σε TheWarzone
- Το Πεντάγωνο έχει εκπονήσει επιχειρησιακά σχέδια για αποστολή αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν, περιλαμβανομένης ενδεχόμενης κατάληψης του νησιού Χαργκ και επιχείρησης κατάσχεσης εμπλουτισμένου ουρανίου από εγκαταστάσεις βαθιά στο εσωτερικό της χώρας.
- Η ενδεχόμενη ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων θα σηματοδοτούσε ριζική μετατόπιση της γεωπολιτικής ισορροπίας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, μετατρέποντας την Επιχείρηση Epic Fury από αεροναυτική σε πολυτομεακή εκστρατεία με χερσαία συνιστώσα.
- Πρώην διοικητής του CENTCOM εκτιμά ότι η κατάληψη του Χαργκ θα απαιτούσε δύναμη τάγματος (~800–1.000 στρατιώτες), ενώ η κατάσχεση πυρηνικού υλικού θα απαιτούσε επιχείρηση μεγέθους ταξιαρχίας (1.000–4.000 προσωπικό) με εξειδικευμένες ικανότητες Ειδικών Επιχειρήσεων.
- Το βάθος πυρομαχικών αναχαίτισης (magazine depth) εγείρει σοβαρές ανησυχίες σε παγκόσμιο επίπεδο, με ενδεχόμενες επιπτώσεις στις δεσμεύσεις των ΗΠΑ στον Ινδο-Ειρηνικό, στην Κορεατική Χερσόνησο, στη συμμαχία ΝΑΤΟ και στην υποστήριξη της Ουκρανίας.
Το Πεντάγωνο, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει εκπονήσει επιχειρησιακά σχέδια αποστολής αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν στο πλαίσιο της Επιχείρησης Epic Fury — κίνηση που θα συνιστούσε σημαντική κλιμάκωση της ήδη εκτεταμένης αεροναυτικής εκστρατείας. Ο αντιστράτηγος ε.α. Joseph Votel, πρώην Διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (U.S. Central Command — CENTCOM) και σήμερα Διακεκριμένος Στρατιωτικός Ερευνητής στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής (Middle East Institute), παρέχει αποκλειστική ανάλυση για τις επιχειρησιακές προκλήσεις και τους κινδύνους που συνδέονται με χερσαίες επιχειρήσεις στο ιρανικό έδαφος.
Επιχείρηση κατάληψης νησιού Χαργκ: Τακτική σκοπιμότητα με περιορισμένο στρατηγικό πλεονέκτημα
Ο στρατηγός Votel αξιολογεί την κατάληψη του νησιού Χαργκ ως εφικτή επιχειρησιακά — μέσω αερομεταφοράς δυνάμεων ή θαλάσσιας αποβίβασης — πλην όμως αμφισβητεί τη στρατηγική της σκοπιμότητα. Το νησί απέχει μόλις 20 μίλια από την ακτή του Ιράν, γεγονός που το καθιστά εξαιρετικά εκτεθειμένο στο ιρανικό οπλοστάσιο. Η ανάπτυξη δυνάμεων σε εκεί δεν θα προσέφερε, κατά την εκτίμησή του, τακτικό πλεονέκτημα που να μην μπορεί να επιτευχθεί από τις ήδη υφιστάμενες αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.
Αναγνωρίζει ωστόσο ότι η επιχείρηση θα είχε πληροφοριακή αξία και αποτρεπτικό συμβολισμό: αφενός ως απόδειξη αμερικανικής παρουσίας σε ιρανικό έδαφος, αφετέρου ως διαβεβαίωση προς τη διεθνή ενεργειακή κοινότητα για την ασφάλεια της υποδομής εξαγωγής πετρελαίου. Εντούτοις, η ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων ενέχει βαρύ λογιστικό αποτύπωμα: τροφοδοσία, εκκένωση τραυματιών (medevac), προστασία της εφοδιαστικής αλυσίδας — συνθήκες που μετατρέπουν οποιαδήποτε τέτοια επιχείρηση σε δαπανηρή και πολύπλοκη εκστρατεία. Η αναγκαία δύναμη εκτιμάται σε 800 έως 1.000 στρατιώτες τάγματος Πεζοναυτών ή Στρατού.
Κατάσχεση πυρηνικού υλικού: Επιχείρηση μεγάλης κλίμακας και υψηλής πολυπλοκότητας
Αυστηρά διαφορετική εκτίμηση διατυπώνει ο στρατηγός Votel για ενδεχόμενη επιχείρηση κατάσχεσης εμπλουτισμένου ουρανίου από εγκαταστάσεις όπως το Νατάνζ ή το Ισφαχάν. Πρόκειται για εγκαταστάσεις εκατοντάδες χιλιόμετρα στο εσωτερικό ενός χώρας με έκταση αντίστοιχη της πολιτείας Αλάσκα, σε ανοιχτό, επίπεδο ανάγλυφο που παρέχει ελάχιστη φυσική κάλυψη.
Η επιχείρηση θα απαιτούσε:
— Ειδικές Επιχειρήσεις (Special Operations Forces) υψηλής εξειδίκευσης, εκπαιδευμένες στη διαχείριση πυρηνικού υλικού, με την αναγκαία θεσμική εμπειρία και τις απαιτούμενες διεπαφές (clearances/relationships).
— Δύναμη ασφαλείας μεγέθους ταξιαρχίας (1.000–4.000 στρατιώτες) για την περίμετρο προστασίας κατά τη διάρκεια της αποστολής.
— Αεροπορική κάλυψη (Combat Air Patrols — CAPs), δυνατότητες επιτήρησης-αναγνώρισης-παρακολούθησης (ISR), ευρεία αεροκινητικότητα (ελικόπτερα και σταθερής πτέρυγας αεροσκάφη) για την ανάπτυξη και απόσυρση δυνάμεων.
— Ειδικευμένη διαχείριση πυρηνικού υλικού: Πρόκειται για περίπου 450 χιλιόγραμμα (~1.000 λίβρες) εμπλουτισμένου ουρανίου σε ποσοστό 60% — θανατηφόρο υλικό που απαιτεί εξειδικευμένη συσκευασία, μεταφορά και ασφαλή τελικό προορισμό. Σε σενάριο χειρότερου εκτιμώμενου σεναρίου (worst case), οι δυνάμεις θα χρειαζόταν να αναλάβουν εκσκαφή και εντοπισμό — επιχείρηση που δεν εκτελείται σε μία περίοδο σκότους.
Ο στρατηγός Votel επισημαίνει παράλληλα εναλλακτικό σενάριο: τη διεξαγωγή της επιχείρησης σε ημι-επιτρεπτικό περιβάλλον (semi-permissive environment) μετά τη λήξη των εχθροπραξιών, με τη συμμετοχή της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ / IAEA), η οποία φέρει θεσμική ευθύνη για τη διαχείριση τέτοιου υλικού.
Βάθος πυρομαχικών αναχαίτισης: Δομική αδυναμία με πολλαπλές γεωπολιτικές επιπτώσεις
Ερωτηθείς για τον σχεδιασμό του CENTCOM σχετικά με τα αποθέματα αναχαίτισης πριν από την έναρξη της Επιχείρησης Epic Fury, ο στρατηγός Votel εκτιμά ότι ο σχεδιασμός υπήρξε επαρκής για τις άμεσες επιχειρησιακές ανάγκες, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η κατανάλωση πυρομαχικών ασκεί πίεση σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το βαθύτερο ζήτημα αφορά τις άλλες γεωστρατηγικές ζώνες: Ινδο-Ειρηνικός ωκεανός, Κορεατική Χερσόνησος, Ευρώπη/ΝΑΤΟ και υποστήριξη της Ουκρανίας. Τα συστήματα THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) και Patriot — που χρησιμοποιούνται τόσο από τις αμερικανικές δυνάμεις όσο και από τους εταίρους του Κόλπου — απαιτούν ανεφοδιασμό, επιβαρύνοντας τα ήδη εντεταμένα αποθέματα.
Ο στρατηγός υπενθυμίζει ότι το ζήτημα δεν είναι νέο: παρόμοια ανησυχία εκφράστηκε κατά τις βαλλιστικές δοκιμές της Βόρειας Κορέας και κατά τη διάρκεια της υποστήριξης της Ουκρανίας με πυρομαχικά πυροβολικού, τομέας στον οποίο το Στρατό ΗΠΑ έχει ήδη αυξήσει την παραγωγή τριπλάσια έως τετραπλάσια. Εντούτοις, το ρυθμιστικό πλεονέκτημα ανάμεσα στην κατανάλωση και στην αναπλήρωση παραμένει κρίσιμος παράγοντας που μετράται σε τρίμηνα και έτη, όχι σε εβδομάδες.
Στρατηγική Αξιολόγηση
Η ενδεχόμενη μετάβαση της Επιχείρησης Epic Fury σε φάση χερσαίας παρουσίας θα σηματοδοτούσε ριζική μετατόπιση των επιχειρησιακών και πολιτικών παραμέτρων της αμερικανικής εμπλοκής, με δυσανάλογα υψηλότερο κόστος σε ανθρώπινο δυναμικό, λογιστική υποστήριξη και γεωπολιτικό ρίσκο. Η κατάσχεση ιρανικού πυρηνικού υλικού παραμένει η πλέον πολύπλοκη επιχείρηση που έχει εξεταστεί δημοσίως, απαιτώντας ικανότητες που υπερβαίνουν τις συνήθεις Ειδικές Επιχειρήσεις και συνδυασμό στρατιωτικής ισχύος, πυρηνικής εμπειρογνωμοσύνης και μεταεπιχειρησιακής διαχείρισης. Το ζήτημα του βάθους πυρομαχικών αναχαίτισης αποτελεί διαρθρωτική αδυναμία της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας που επηρεάζει ταυτοχρόνως πολλαπλά μέτωπα — από την περιφερειακή σταθερότητα στη Μέση Ανατολή έως τις δεσμεύσεις ΝΑΤΟ και τη στρατηγική αποτροπή στον Ινδο-Ειρηνικό. Εάν η διπλωματική διέξοδος δεν διανοιχτεί εντός των ορίων της τετράβδομης χρονικής δέσμευσης που ανέφερε ο Πρόεδρος Trump, η πίεση για στρατιωτική κλιμάκωση θα αυξηθεί εκθετικά, δοκιμάζοντας τα όρια τόσο της αμερικανικής επιχειρησιακής εμβέλειας όσο και της συνοχής του περιφερειακού συνασπισμού.
