Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της ΕΕ ενέκρινε την ίδρυση του νέου μέσου Δράσης για την Ασφάλεια της Ευρώπης – “SAFE”, θέτοντας τα θεμέλια για το πρώτο μαζικής κλίμακας ευρωπαϊκό πρόγραμμα αμυντικών επενδύσεων, ύψους 150 δισ. ευρώ. Η απόφαση αυτή, που χαρακτηρίστηκε από την Πολωνική Προεδρία ως «ιστορική επιτυχία», αποτελεί καθοριστικό βήμα για τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ στον τομέα της άμυνας. H Τουρκία ΔΕΝ εξαιρέθηκε από το συγκεκριμένο πλαίσιο ως ”τρίτο πιθανό μέλος” χρηματοδότησης.
🔹 Πρωτοφανές εργαλείο στρατηγικής ισχύος
Όπως δήλωσε ο Πολωνός Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Άνταμ Σλάπκα, το SAFE συνιστά πρωτοφανές εργαλείο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και αποτροπής εξωτερικών απειλών. Η επένδυση στην αμυντική ικανότητα ενισχύει τη συνολική ετοιμότητα της ΕΕ και την αποτρεπτική της ισχύ, σε μια περίοδο κρίσιμων γεωπολιτικών εξελίξεων.
🔹 Βασικά χαρακτηριστικά του SAFE
- Προϋπολογισμός: Έως 150 δισ. ευρώ, μέσω χαμηλότοκων δανείων μακράς διάρκειας προς τα κράτη-μέλη, με βάση εθνικά σχέδια δράσης.
- Κοινές προμήθειες: Για την αποφυγή κατακερματισμού και την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας, τα δάνεια θα δίνονται κυρίως για κοινές παραγγελίες από τουλάχιστον δύο χώρες. Προβλέπεται εξαίρεση για μεμονωμένες προμήθειες σε επείγουσες καταστάσεις.
🔹 Συμμετοχή τρίτων χωρών – Ενίσχυση συνεργασιών
Το SAFE διευρύνει τη στρατηγική συνεργασία με χώρες εκτός ΕΕ:
- Η Ουκρανία και οι χώρες ΕΟΧ-ΕΖΕΣ έχουν ίση μεταχείριση με τα κράτη-μέλη.
- Υποψήφιες και υπό ένταξη χώρες, όπως και χώρες με συμφωνία εταιρικής σχέσης στον τομέα της ασφάλειας, μεταξύ των οποίων και το Ηνωμένο Βασίλειο, μπορούν να συμμετάσχουν σε κοινές προμήθειες.
- Δυνατότητα υπογραφής διμερών ή πολυμερών συμφωνιών για ευρύτερη προσβασιμότητα.
🔹 Επιλέξιμες δράσεις – Προτεραιότητες με επιχειρησιακή αξία
Το SAFE καλύπτει δύο κύριες κατηγορίες αμυντικών προϊόντων:
1η Κατηγορία – Επιχειρησιακά κρίσιμα:
- Πυρομαχικά και πύραυλοι
- Πυροβολικό και δυνατότητες βαθέως πλήγματος
- Συστήματα μάχης ξηράς, εξοπλισμός πεζικού
- Κρίσιμες υποδομές και κυβερνοασφάλεια
- Στρατιωτική κινητικότητα και αντικινητικότητα
2η Κατηγορία – Προηγμένες τεχνολογίες (με αυστηρότερες προϋποθέσεις):
- Αεράμυνα και αντιπυραυλικά συστήματα
- Θαλάσσιες δυνατότητες (επιφανείας και υποβρύχιες)
- Μη επανδρωμένα συστήματα (UAVs, counter-UAV)
- Στρατηγικά συστήματα C4ISTAR, ανεφοδιασμός, διαστημικά στοιχεία, ΤΝ και ηλεκτρονικός πόλεμος
Όριο εξαρτημάτων εκτός ΕΕ: Το κόστος εξαρτημάτων από χώρες εκτός ΕΕ, ΕΟΧ-ΕΖΕΣ και Ουκρανίας δεν πρέπει να υπερβαίνει το 35% του τελικού προϊόντος.
🔹 Στρατηγική Συμπληρωματικότητα με το ΝΑΤΟ
Η ΕΕ δηλώνει σαφώς ότι το SAFE δεν υποκαθιστά, αλλά συμπληρώνει το ΝΑΤΟ, επιδιώκοντας:
- Βελτίωση της διαλειτουργικότητας
- Πρόσβαση σε κρίσιμες τεχνολογίες
- Εμβάθυνση της διατλαντικής συνεργασίας
🔹 Πυλώνας του στρατηγικού σχεδίου “ReArm Europe” 2025-2030
Το SAFE αποτελεί τον πρώτο πυλώνα της Λευκής Βίβλου για την ευρωπαϊκή άμυνα, που στοχεύει:
- Στη μόχλευση άνω των 800 δισ. ευρώ σε αμυντικές δαπάνες
- Στην ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής από το Σύμφωνο Σταθερότητας για εθνικές αμυντικές δαπάνες
- Στη χρήση κοινοτικών ταμείων (όπως τα Ταμεία Συνοχής) για επενδύσεις άμυνας
- Στη χρηματοδοτική συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και ιδιωτικών κεφαλαίων
Η τουρκία έκανε τα ΜΟΕ με την Ελλάδα και έκλεισε τα καινούργια F-16 Vipers, μετά από αυτό την αφήνει η Ελλάδα να μπει στις αμυντικές εξοπλιστικές ανάγκες της Ευρώπης και έμεινε έξω η Ελλάδα. Σε αυτό δεν φταίει η τουρκία που κυνηγάει την κάθε ευκαιρία, αλλά η Ελλάδα και καλύτερα οι Έλληνες πολιτικοί-ή με την διαχείριση που κάνει στην εξωτερική πολιτική, μόνο ότι οι τούρκοι λένε τα καλύτερα για τον μειοδότη μας κατά τα δικά του λεγόμενα Γεραπετρίτη.