Η μακροχρόνια εδαφική διαμάχη ανάμεσα στην Ταϊλάνδη και την Καμπότζη πέρασε σε νέα, επικίνδυνη φάση το βράδυ της 24ης Ιουλίου 2025, όταν μαχητικά F-16 της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας της Ταϊλάνδης (RTAF) εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά στόχων εντός της καμποτζιανής επικράτειας. Οι αεροπορικές επιδρομές επιβεβαιώθηκαν από τα υπουργεία Άμυνας και των δύο χωρών.
Σύμφωνα με επίσημη δήλωση του υποεκπροσώπου του Βασιλικού Στρατού της Ταϊλάνδης, Richa Suksuwanon, οι επιθέσεις ήταν σχεδιασμένες και στόχευαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Καμπότζης. Το υπουργείο Άμυνας έδωσε στη δημοσιότητα φωτογραφίες που φέρονται να απεικονίζουν χειρουργικά πλήγματα F-16 κατά καμποτζιανών διοικητικών θέσεων.
Ένα από τα πλήγματα φαίνεται να φέρει πάνω στη βόμβα την επιγραφή «Hello Hun Sen», αναφορά στον πρώην πρωθυπουργό και νυν πρόεδρο της Γερουσίας της Καμπότζης.
Η Καμπότζη από την πλευρά της επιβεβαίωσε ότι ταϊλανδέζικα μαχητικά βομβάρδισαν δρόμο κοντά στον ναό Preah Vihear, στην ομώνυμη επαρχία, ενώ κατηγόρησε την Ταϊλάνδη για επιθέσεις κατά πολιτικών στόχων και νοσοκομείων.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ταϊλάνδης αντέτεινε, κατηγορώντας την Καμπότζη για:
- Τοποθέτηση ναρκών που τραυμάτισαν στρατιώτες
- Επιθέσεις με πυροβολικό κατά στρατιωτικών βάσεων και πολιτικών υποδομών, με στόχους ακόμη και νοσοκομεία
- Επιθέσεις με ρουκέτες RM-70, τσεχοσλοβακικής κατασκευής, από την πλευρά της Καμπότζης
Ο υπουργός Υγείας της Ταϊλάνδης, Somsak Thepsuthin, επιβεβαίωσε πως οι καμποτζιανές επιθέσεις είχαν ως αποτέλεσμα τουλάχιστον 12 νεκρούς (11 πολίτες και 1 στρατιώτης) και 31 τραυματίες (24 πολίτες και 7 στρατιωτικοί).
Αμυντικοί παρατηρητές και τοπικά μέσα αναφέρουν ότι ο Βασιλικός Στρατός της Ταϊλάνδης ανέπτυξε για πρώτη φορά τα ουκρανικής κατασκευής άρματα μάχης T-84 Oplot σε επιχειρησιακή δράση, πλήττοντας καμποτζιανές θέσεις κοντά στον ναό Phra Wihan.
Ο T-84 Oplot αποτελεί εξέλιξη του σοβιετικού T-80, και η Ταϊλάνδη είχε παραγγείλει 49 μονάδες το 2011. Οι πληροφορίες αυτές, αν και ανεπιβεβαίωτες, υποδεικνύουν σαφή κλιμάκωση σε χερσαίο επίπεδο.
Ένας Ταϊλανδός στρατιωτικός μπλόγκερ έγραψε χαρακτηριστικά:
«Οι ιππότες του πεδίου μάχης – τα Oplot – μπήκαν στη μάχη.»
Η Πολεμική Αεροπορία της Ταϊλάνδης διαθέτει 36 μονοθέσια F-16A και 14 διθέσια F-16B, προερχόμενα από τέσσερις ξεχωριστές αμερικανικές παραγγελίες και 7 επιπλέον δωρεές από τη Σιγκαπούρη.
Το πλέον σύγχρονο κομμάτι του στόλου είναι οι 11 Gripen C/D (7 μονοθέσια Gripen C και 4 διθέσια Gripen D), ενώ εξακολουθούν να επιχειρούν και περίπου 31 F-5E Tiger II και 3 F-5F.
Το γεγονός ότι τα F-16 που χρησιμοποιήθηκαν είναι αμερικανικής προέλευσης έχει δημιουργήσει ερωτήματα περί πιθανής συγκατάθεσης της Ουάσιγκτον. Αν και δεν υπάρχουν επίσημες επιβεβαιώσεις, αναφορές κάνουν λόγο για ανεπίσημη έγκριση από πλευράς ΗΠΑ.
Η Ταϊλάνδη είναι σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ στην περιοχή και συμμετέχει ενεργά σε ασκήσεις όπως η Cobra Gold, γεγονός που αναδεικνύει τη γεωπολιτική βαρύτητα της παρούσας σύγκρουσης.
Η κλιμάκωση των συγκρούσεων ανάμεσα σε δύο γειτονικά κράτη της Νοτιοανατολικής Ασίας, με χρήση μαχητικών αεροσκαφών, αρμάτων μάχης και ρουκετοβόλων, σηματοδοτεί μια νέα επικίνδυνη φάση στην εδαφική διένεξη για την περιοχή Preah Vihear – Emerald Triangle.
Η ενδεχόμενη διεθνοποίηση της σύγκρουσης, είτε λόγω των αμερικανικών οπλικών συστημάτων, είτε μέσω διπλωματικών πιέσεων από την ASEAN και διεθνείς οργανισμούς, ενδέχεται να παίξει καθοριστικό ρόλο στην πορεία των γεγονότων.
