Σε μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη που έρχεται ως συνέχεια πρόσφατων αποκαλύψεων για τα κινεζικά οπλικά προγράμματα, προκύπτει πλέον ότι το αρθρωτό, οδικά μεταφερόμενο ηλεκτρομαγνητικό σύστημα εκτόξευσης αεροσκαφών (EMALS), το οποίο αρχικά φαινόταν να προορίζεται για χερσαία χρήση και εκτόξευση προηγμένων μη επανδρωμένων μαχητικών αεροσκαφών σταθερών πτερύγων, έχει εγκατασταθεί σε πλοίο. Και μάλιστα όχι σε οποιοδήποτε πλοίο, αλλά στο ίδιο μεσαίου μεγέθους φορτηγό πλοίο που πρόσφατα είχε μετατραπεί σε αυτοσχέδιο πλοίο επιφανείας μάχης, εξοπλισμένο με περίπου 60 κοντεϊνεροποιημένα κάθετα κελιά εκτόξευσης πυραύλων, ραντάρ και συστήματα εγγύς άμυνας.
Το πλοίο αναδιαμορφώθηκε μέσα σε λίγες ημέρες, μεταβαίνοντας από μια μορφή «πλωτού οπλοστασίου» σε έναν πολυρόλο φορέα προηγμένων μαχητικών drones, εξέλιξη που καταδεικνύει υψηλό βαθμό ταχύτητας, ευελιξίας και βιομηχανικής ωριμότητας.
Η τελευταία αυτή εξέλιξη προέρχεται από το ναυπηγείο Hudong-Zhonghua στη Σαγκάη, όπου το μετασκευασμένο φορτηγό πλοίο εμφανίστηκε για πρώτη φορά πριν από περίπου μία εβδομάδα. Σε γειτονική δεξαμενή βρίσκεται και το γιγαντιαίο αμφίβιο επιθετικό πλοίο Type 076 “Sichuan” του κινεζικού ναυτικού, το οποίο διαθέτει ενσωματωμένο EMALS για την εκτόξευση κάθε τύπου drones — μια σύμπτωση που μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί.
Λίγο μετά τον εντοπισμό του οπλισμένου φορτηγού πλοίου, παρατηρήθηκαν στον προβλήτα stealth drones τύπου CCA (Collaborative Combat Aircraft) — πιθανώς ομοιώματα, αλλά με διαστάσεις και χαρακτηριστικά πλήρους κλίμακας. Ακολούθως εμφανίστηκε και το αρθρωτό EMALS, αποτελούμενο από αυτοκινούμενα οχήματα που “κλειδώνουν” μεταξύ τους, σχηματίζοντας έναν κλιμακούμενο διάδρομο εκτόξευσης. Τα οχήματα αυτά διαθέτουν ιδιαίτερα σύνθετα ηλεκτρικά συστήματα και μεγάλες κυλινδρικές μονάδες ισχύος κάτω από το κατάστρωμά τους, γεγονός που υποδηλώνει υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις.
Αρχικά είχε επισημανθεί ότι ένα τέτοιο αρθρωτό EMALS θα μπορούσε θεωρητικά να χρησιμοποιηθεί και σε πλοία που δεν έχουν σχεδιαστεί εξαρχής για ηλεκτρομαγνητική εκτόξευση. Τότε όμως παρέμενε ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο ένα τμηματοποιημένο σύστημα θα μπορούσε να λειτουργήσει αξιόπιστα σε πλοίο που κινείται έντονα λόγω κυματισμού. Πλέον, το γεγονός ότι το σύστημα έχει εγκατασταθεί επί του πλοίου δείχνει ότι το Πεκίνο τουλάχιστον δοκιμάζει ενεργά αυτό το σενάριο.
Για να φιλοξενηθεί το EMALS, το πλοίο υπέστη σημαντικές αλλαγές στη διαμόρφωσή του: από τα αρχικά 60 κελιά κάθετης εκτόξευσης, παραμένουν πλέον μόνο 24, ενώ έξι κοντέινερ πυραύλων εξακολουθούν να βρίσκονται επί του σκάφους. Ταυτόχρονα, διατηρούνται το σύστημα εγγύς άμυνας Type 1130 των 30 χιλ., το μεγάλο ραντάρ φασικής διάταξης και βασικά συστήματα αισθητήρων και επικοινωνιών. Ορισμένα κοντέινερ αντιμέτρων φαίνεται να έχουν αφαιρεθεί, ωστόσο η συνολική εικόνα δείχνει ότι το πλοίο εξακολουθεί να διαθέτει αξιόπιστη αυτοπροστασία, τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο.
Το EMALS αποτελείται πλέον από τέσσερα οχήματα συνδεδεμένα σε “τρένο”, δημιουργώντας τον διάδρομο εκτόξευσης. Ένα drone βρίσκεται σε θέση άμεσης εκτόξευσης, ενώ ένα δεύτερο αναμένει στο κατάστρωμα. Το μήκος του διαδρόμου φαίνεται ότι μπορεί να προσαρμόζεται ανάλογα με τον τύπο του drone και τους χωρικούς περιορισμούς, καθιστώντας το σύστημα ιδιαίτερα ευέλικτο και μεταφερόμενο.
Παραμένει ασαφές πόσος ελεύθερος χώρος απομένει στο κατάστρωμα, δεδομένου του μεγέθους των stealth drones, τα οποία διαθέτουν μεγάλο άνοιγμα πτερύγων. Ζητήματα όπως οι κατακόρυφες αποστάσεις κατά την εκτόξευση, η εγγύτητα με το σύστημα CIWS και οι ανοχές ασφαλείας αποτελούν κρίσιμες τεχνικές παραμέτρους που δεν έχουν ακόμη απαντηθεί. Αντίστοιχα, η λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος σε πλοίο που κυματίζεται έντονα, καθώς και η αντοχή του EMALS στο σκληρό θαλάσσιο περιβάλλον, παραμένουν μεγάλα ερωτήματα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι δεν προβλέπεται σύστημα ανάκτησης των drones. Πρόκειται ξεκάθαρα για launch-only επιχειρησιακή αντίληψη. Εκτός αν τα drones διαθέτουν δυνατότητες προσθαλάσσωσης με αλεξίπτωτα και αερόσακους — κάτι εξαιρετικά απαιτητικό επιχειρησιακά — οι αποστολές από το συγκεκριμένο πλοίο θα είναι κατά πάσα πιθανότητα μονής κατεύθυνσης. Ωστόσο, ένα τέτοιο κατανεμημένο επιχειρησιακό μοντέλο είναι απολύτως συμβατό με σύγχρονες αντιλήψεις κορεσμού και φθοράς αντιπάλου.
Το μεγαλύτερο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: τι ακριβώς βλέπουμε; Πρόκειται για ώριμη επιχειρησιακή ικανότητα ή για επίδειξη δυνατοτήτων και proof of concept; Τα στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχει πραγματική τεχνολογική βάση και σοβαρή αναπτυξιακή σκέψη, όμως δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι το όλο εγχείρημα έχει και επικοινωνικό – αποτρεπτικό χαρακτήρα, σχεδιασμένο εν μέρει για ξένη κατανάλωση.
Από την πρώτη στιγμή, το πλοίο φάνηκε να έχει διαμορφωθεί με τρόπο που ευνοεί τη “διαρροή” εικόνων, κάτι που το Πεκίνο γνωρίζει ότι συμβαίνει συστηματικά σε τέτοιες περιπτώσεις. Το μήνυμα είναι σαφές και ιδιαίτερα ανησυχητικό για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους: η Κίνα μπορεί να μετατρέψει ταχύτατα τον τεράστιο εμπορικό της στόλο σε πλοία μάχης και φορείς προηγμένων drones. Το χρονικό πλαίσιο δεν είναι τυχαίο· πριν από ακριβώς έναν χρόνο είχε προηγηθεί παρόμοιο κύμα “διαρροών” μεγάλων κινεζικών στρατιωτικών τεχνολογικών αλμάτων, εγκαινιάζοντας μια νέα φάση επιτάχυνσης για τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό.
Παρότι δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο πόσο ώριμο είναι το κινητό EMALS για πλήρη ναυτική επιχειρησιακή χρήση, με δεδομένο τον ρυθμό με τον οποίο η Κίνα εξελίσσει τις αμυντικές της τεχνολογίες, θα ήταν στρατηγικό λάθος να υποτιμηθεί η πιθανότητα ότι αυτή η ικανότητα είτε ήδη υπάρχει είτε θα καταστεί επιχειρησιακή πολύ σύντομα.
