Joseph Trevithick
Το Πεντάγωνο ενεργοποιεί μια νέα φάση στον αγώνα για τη μαζική ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων, αναζητώντας προτάσεις για containerized συστήματα ικανά να εκτοξεύουν και, όπου απαιτείται, να ανακτούν σμήνη drones τόσο από χερσαίες όσο και από ναυτικές πλατφόρμες. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη συνολική στρατηγική των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων για την απόκτηση εκατοντάδων χιλιάδων – αν όχι εκατομμυρίων – νέων UAV, με έμφαση στα μικρού μεγέθους συστήματα, βάσει νέων κατευθύνσεων που έχουν δοθεί σε επίπεδο Πενταγώνου.
Η ραγδαία αύξηση του αριθμού των UAV δημιουργεί άμεση ανάγκη για νέες λύσεις εκτόξευσης σε container, οι οποίες θα επιτρέπουν ταχεία ανάπτυξη, αλλά και ανάκτηση των drones, ειδικά σε περιβάλλοντα υψηλής απειλής. Η αξία τέτοιων δυνατοτήτων, ιδίως για πλήρως δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις σμηνών, έχει επισημανθεί επανειλημμένα τα προηγούμενα χρόνια.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η Defense Innovation Unit (DIU) παρουσίασε τις βασικές απαιτήσεις για ένα σύστημα που αποκαλεί Containerized Autonomous Drone Delivery System (CADDS). Κεντρικός άξονας της DIU είναι η αξιοποίηση ώριμων και εξελιγμένων εμπορικών τεχνολογιών (commercial-off-the-shelf) για την κάλυψη επιχειρησιακών αναγκών των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Σύμφωνα με τη σχετική προκήρυξη, το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας αντιμετωπίζει ένα «πρόβλημα μαζικής ρομποτικής». Οι σημερινές μέθοδοι ανάπτυξης και υποστήριξης UAV βασίζονται σε άμεση ανθρώπινη παρέμβαση για την εκτόξευση, την ανάκτηση και την επαναδιαμόρφωση κάθε συστήματος. Το μοντέλο «ένας χειριστής ανά αεροσκάφος» περιορίζει δραστικά την ταχύτητα και την κλίμακα ανάπτυξης, ενώ ταυτόχρονα εκθέτει το προσωπικό σε περιττούς κινδύνους.
Το βασικό επιχειρησιακό πρόβλημα που καλείται να επιλυθεί είναι η ανάγκη για ταχεία ανάπτυξη μεγάλων ποσοτήτων UAV, με ελάχιστο ρίσκο και φόρτο για τους ανθρώπινους χειριστές, τόσο σε κινητικές όσο και σε μη κινητικές επιχειρήσεις, και μάλιστα σε αμφισβητούμενα περιβάλλοντα. Για τον σκοπό αυτό, το Πεντάγωνο ζητά καινοτόμες λύσεις που θα επιτρέπουν την αποθήκευση, την ταχεία εκτόξευση και τη διαχείριση πολυπρακτορικών συστημάτων, ώστε να παρέχεται είτε συνεχής επιτήρηση για μεγάλα χρονικά διαστήματα είτε μαζικά αποτελέσματα ισχύος σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή και χρονικό παράθυρο.
Οι απαιτήσεις προβλέπουν ότι τα συστήματα CADDS θα πρέπει να είναι επιχειρησιακά αξιοποιήσιμα τόσο από χερσαίες όσο και από ναυτικές πλατφόρμες, ημέρα και νύχτα, καθώς και υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Παράλληλα, τα containerized συστήματα πρέπει να μεταφέρονται από στρατιωτικά ή εμπορικά μέσα ξηράς, θάλασσας ή αέρα και να μπορούν να τοποθετούνται και να τίθενται σε λειτουργία ταχύτατα, με ελάχιστο χειρισμό και προετοιμασία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αυτοματοποίηση. Τα συστήματα θα πρέπει να ενσωματώνουν αυτοματοποιημένες λειτουργίες αποθήκευσης, εκτόξευσης, ανάκτησης και επαναδιαμόρφωσης των drones εντός του container. Η φιλοσοφία χρήσης προβλέπει ότι το σύστημα μπορεί να παραμένει σε «αδρανή» κατάσταση για μεγάλα χρονικά διαστήματα και να ενεργοποιείται άμεσα για εκτόξευση UAV κατόπιν εντολής.
Η DIU δεν προσδιορίζει συγκεκριμένους τύπους drones ούτε τον ακριβή αριθμό UAV που θα πρέπει να φιλοξενεί κάθε launcher. Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι το σύστημα οφείλει να υποστηρίζει τόσο ομοιογενή όσο και ετερογενή μείγματα UAV που θα καθορίζονται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Επιπλέον, η ανάπτυξη και η αποσυναρμολόγηση του συστήματος θα πρέπει να γίνεται μέσα σε λίγα λεπτά, με μικρό επιχειρησιακό αποτύπωμα και, ιδανικά, με πλήρωμα όχι μεγαλύτερο των δύο ατόμων.
Σε επίπεδο αυτονομίας, το CADDS θα πρέπει να υποστηρίζει τόσο μοντέλα operator-on-the-loop όσο και operator-in-the-loop, διατηρώντας τον άνθρωπο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, αλλά χωρίς να περιορίζει την ταχύτητα και την κλίμακα των επιχειρήσεων.
Η διεθνής αγορά για containerized launchers, τόσο για drones όσο και για άλλα φορτία, αναπτύσσεται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Παρατηρείται σαφής τάση προς την ανάπτυξη συστημάτων εκτόξευσης loitering munitions και UAV ή την προσαρμογή υφιστάμενων σχεδιάσεων για αυτόν τον ρόλο.
Ενδεικτικά, η Northrop Grumman προωθεί πλέον ενεργά το Modular Payload System (MPS) ως πλατφόρμα εκτόξευσης drones. Το σύστημα αυτό είχε παρουσιαστεί αρχικά, ήδη από το 2018, ως λύση για επιφανειακή εκτόξευση παραλλαγών του πυραύλου AGM-88 κατά ραντάρ. Σήμερα, το MPS προβάλλεται και ως launcher για τον Advanced Reactive Strike Missile (AReS), έναν πύραυλο επιφανείας-επιφανείας που βασίζεται στον AGM-88G AARGM-ER και στο συγγενικό Stand-in Attack Weapon (SiAW).
Παράλληλα, στην Ιαπωνία, η Mitsubishi Heavy Industries παρουσίασε concept για containerized launcher ικανό να φιλοξενεί έως και 48 drones. Ήδη από το 2024, η Rheinmetall σε συνεργασία με την ισραηλινή UVision είχαν αποκαλύψει δύο παρόμοια συστήματα, ειδικά σχεδιασμένα για την εκτόξευση loitering munitions της οικογένειας Hero.
Τα παραπάνω αποτελούν μόνο ένα μικρό δείγμα των διαθέσιμων σχεδιάσεων. Εταιρείες στην Κίνα εμφανίζονται ιδιαίτερα δραστήριες στον συγκεκριμένο τομέα, συχνά σε συνδυασμό με προγράμματα ανάπτυξης επιχειρησιακών δυνατοτήτων σμηνών UAV. Παράλληλα, container-like εκτοξευτές drones, συνήθως τοποθετημένοι σε φορτηγά, χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια από πολλές χώρες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Ιράν, όπου τέτοια συστήματα αξιοποιούνται για την εκτόξευση kamikaze drones τύπου Shahed.
Συνολικά, η πρωτοβουλία του Πενταγώνου για το CADDS αποτυπώνει ξεκάθαρα τη μετάβαση από το παραδοσιακό, ανθρωποκεντρικό μοντέλο χειρισμού UAV σε μια νέα εποχή μαζικής, αυτοματοποιημένης και δικτυοκεντρικής χρήσης σμηνών drones, με άμεσες επιπτώσεις στη μορφή και τη δυναμική των μελλοντικών επιχειρήσεων ξηράς και θάλασσας.
