Ο τρόπος με τον οποίο η Άγκυρα αντιμετωπίζει τα ελληνοτουρκικά ζητήματα αντικατοπτρίζεται στις δηλώσεις του προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λίγα 24ωρα πριν από την επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην τουρκική πρωτεύουσα στις 13 Μαΐου. Παρότι ο κ. Ερντογάν άνοιξε την πόρτα στην Αθήνα, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχουν προβλήματα που δεν μπορούν να λυθούν, προηγουμένως είχε ανακοινώσει τη μετατροπή της Μονής της Χώρας σε τζαμί, ακολουθώντας το πρότυπο της Αγίας Σοφίας με περιορισμένο αριθμό επισκεπτών.
Αντίθετα, η ελληνική πλευρά επεσήμανε τον οικουμενικό χαρακτήρα της Μονής της Χώρας, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση αυτή παραβιάζει τον χαρακτήρα της ως μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, το οποίο αποτελεί παγκόσμιο περιουσιακό στοιχείο. Η ελληνική πλευρά έβγαλε τελείως εκτός συζήτησης των ελληνικό χριστινικό ορθόδοξο χαρακτήρα του μνημείου. Το ”χάσμα αντίληψης” με την πραγματικότητα το οποίο διακρίνει την ελληνική κυβέρνηση μέχρι στιγμής συναντάται και στην αντίφαση της απόφασης του κ. Ερντογάν με την Διακήρυξη Φιλίας των Αθηνών.
Σήμερα, η Μονή της Χώρας λειτουργεί ως τζαμί, με τον κ. Ερντογάν να εκφράζει την προθυμία του για διάλογο και διαπραγματεύσεις με καλή πρόθεση και δίνοντας έμφαση στη συνεργασία και τις κοινές συμφέροντα της Ανατολής και της Δύσης. Η επίσκεψη του κ. Μητσοτάκη στην Αγκυρα αναμένεται να λάβει χώρα σε θετικό κλίμα, με τις δύο χώρες να επιθυμούν την υπογραφή νέων συμφωνιών όπως αναφέρει ρεπορτάζ της ”Κ”. Ωστόσο, οι δηλώσεις του τούρκου προέδρου φαίνεται να παρουσιάζουν αντίθετα μηνύματα, καθώς μετά τη μετατροπή της Μονής σε τζαμί εξέφρασε την άποψη ότι δεν υπάρχουν προβλήματα με την Αθήνα που δεν μπορούν να επιλυθούν. Αναμένεται επίσης να υπάρξουν περαιτέρω συναντήσεις μεταξύ του Τούρκου προέδρου και του κ. Μητσοτάκη, οι οποίες θεωρούνται σημαντικές για τη συνεργασία των δύο χωρών. Άγνωστο σε ποιούς τομείς θα επεκταθεί η συνεργασία.
Σχετικά με τη Μονή της Χώρας, αναλυτές της Τουρκίας προβλέπουν περαιτέρω ενέργειες και δηλώσεις που θα στοχεύουν στη συσπείρωση των ισλαμιστών, ενώ η ανόδος του ακραίου ισλαμικού κόμματος Νέα Ευημερία προκαλεί προβληματισμό στο κυβερνητικό επιτελείο. Η Τουρκία εκφράζει επίσης την προθυμία της να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ επισημαίνει την ανάγκη για την αντιμετώπιση της “στρατηγικής τύφλωσης” της Ευρώπης. Τέλος, η Τουρκία υπογραμμίζει ότι είναι η μόνη διέξοδος για την Ευρώπη από τη διελκυστίνδα στην οποία έχει εγκλωβιστεί, λόγω του ανταγωνισμού δυνάμεων στην Ανατολή και τη Δύση της Ευρώπης, προτρέποντας τους Ευρωπαίους ηγέτες να αναγνωρίσουν αυτήν την πραγματικότητα.
